Skip to main content
NOEMAT

Usuwanie niewymierności z mianownika — dlaczego mnożymy przez 1?

Usuwanie niewymierności z mianownika Weźmy: Chcemy pozbyć się pierwiastka z mianownika. Ale przecież nie możemy po prostu zmienić wartości ułamka. Potrzebujemy działania, które zmieni wygląd, ale nie zmieni liczby. Najprostszy trik: mnożymy przez 1 Wiemy, że: Dlatego: ma tę samą wartość co początkowy ułamek. Liczymy: Każdy krok jest ujawniany osobno: wybierz czynnik równy 1, pomnóż […]

Usuwanie niewymierności z mianownika

Weźmy:

Chcemy pozbyć się pierwiastka z mianownika.

Ale przecież nie możemy po prostu zmienić wartości ułamka.

Potrzebujemy działania, które zmieni wygląd, ale nie zmieni liczby.

Najprostszy trik: mnożymy przez 1

Wiemy, że:

Dlatego:

ma tę samą wartość co początkowy ułamek.

Liczymy:

Każdy krok jest ujawniany osobno:

  1. wybierz czynnik równy 1,
  2. pomnóż licznik i mianownik,
  3. uprość mianownik,
  4. skróć.

Gdy mianownik jest sumą lub różnicą

Weźmy:

Samo pomnożenie przez:

nie pomoże.

Chcemy wykorzystać wzór:

Dlatego mnożymy przez sprzężenie:

Dostajemy:

Mianownik:

Zatem:


Uwaga o materiale źródłowym

W odręcznym przykładzie na stronie 15 znajduje się niespójność w dobranym czynniku i wyniku.

W wersji produkcyjnej zachowujemy ten sam pomysł dydaktyczny:

  • mnożymy przez 1,
  • używamy sprzężenia,
  • wykorzystujemy różnicę kwadratów,

ale rachunek publikujemy w poprawnej postaci pokazanej wyżej.


Jak rozpoznać, czym mnożyć?

Mianownik:

Najczęściej mnożymy przez:

Mianownik:

Najczęściej mnożymy przez sprzężenie:

Mianownik:

Mnożymy przez:


Spróbuj sam

Usuń niewymierność z mianownika:

1.

2.

3.

CORE

Po tej lekcji:

  • rozumiesz, dlaczego wolno mnożyć licznik i mianownik przez ten sam czynnik,
  • usuwasz pojedynczy pierwiastek z mianownika,
  • rozpoznajesz sprzężenie,
  • wykorzystujesz:

Dalej

Potęgi i pierwiastki łączy jedno równanie:

Zaraz zobaczymy, że logarytm też jest tylko kolejnym pytaniem o element tego równania.

NOEMAT
Matematyka, którą wreszcie rozumiesz.
Korepetycje z matematyki online i we Wrocławiu, materiały do nauki i repetytoria.
© 2026 NOEMAT. Wszystkie prawa zastrzeżone.